Kompania przeciwpancerna pułku piechoty. Rekonstrukcja w/g wspomnień oficerów.
Etat wg. Tadeusza Kryski-Karskiego umieszczony jest na stronie z trzech powodów:
- opublikowany w zeszytach „Piechota”, stał się pierwszym dostępnym i powszechnie znanym etatem kompanii ppanc;
- pionierski charakter pracy tego autora poskutkował tym, że etat był powielany przez wiele lat w licznych publikacjach dotyczących problematyki struktur organizacyjnych WP;
- etat w świetle dokumentów wyciągniętych z CAW okazał się błędny, co zmusza do przyjęcia niewdzięcznej roli i przeprowadzenia analizy błędów szczegółowych.
Geneza błędów
(hipoteza przedstawiająca najbardziej prawdopodobne przyczyny popełnienia błędów podczas odtwarzania etatu)
Tadeusz Kryska-Karski odtwarzał organizację przedwrześniowego WP przebywając na emigracji.
Swoje ustalenia rozpoczął krótko po wojnie, więc miał tą przewagę, że mógł wypytać licznie jeszcze wtedy żyjących weteranów walk roku 1939. Niestety dostępu do dokumentów, które zostały w kraju nie miał. Jedyny sposób, w jaki mógł zweryfikować wiarygodność danych to porównać relacje świadków. A relacje w wielu wypadkach się potwierdzały. Ogólnie
można przyjąć, że T. K-K, otrzymał prawidłowe dane o stanie kompanii typ I pozbawionej plutonu nr IV. Najprawdopodobniej świadkowie opisywali taką kompanię w składzie 4 oficerów i około 120 szeregowych (być może niektórzy wymienili wprost taką liczbę), a obsługę działka określili na 7 ludzi (co jest prawdą; woźnica wchodził w skład działonu, ale działka nie obsługiwał). I tutaj nastąpiła pierwsza pomyłka. K-K wśród tych 7 ludzi wymienił woźnicę. Następnie opisując poczet dowódcy, część weteranów pisała o gońcu, część o ordynansie. Ponieważ kompanie ppanc. były wystawiane przez piechotę, K-K wpisał regulaminowy skład pocztu plutonu piechoty (d-ca, zastępca, pdf. obs., ordynans (będący, według regulaminu, równocześnie gońcem dowódcy plutonu). W rzeczywistości, oprócz ordynansa był drugi goniec.
W efekcie próby doliczenia się poszczególnych funkcyjnych nie mogły dać pozytywnego rezultatu. Okazało się, że w kompanii jest 12 ludzi, których funkcji Karski nie potrafił ustalić. Sześciu funkcyjnych określonych zostało błędnie, jako sanitariusze. Funkcji sześciu pozostałych, autor nie wymienił wcale.
Poniżej przedstawiony jest etat kompani przeciwpancernej zrekonstruowany przez T. Kryskę-Karskiego.
dowódca kompanii - kapitan, pistolet osobisty, konno
luzak dowódcy kompanii - szeregowy, karabinek
4 obserwatorów - 4 karabinki
9 sanitariuszy - 9 pistoletów
3 gońców motocyklowych - 3 karabinki
goniec pieszy - karabinek
pojazdy:
- 3 motocykle nieokreślonego typu
 |
 |
 |
|
|
|
 |
 |
|
|
||||
 |
 |
|
|
|
|
|
stan ilościowy się zgadza, natomiast są błędy w rozpisaniu stanowisk
- obsługa zapasowa zmieniła się w dodatkowych sanitariuszy, prawdopodobnie dlatego, że załogi zostały zapisane w drużynie gospodarczej, a stan ilościowy pocztu był znany;
- ordynans osobisty jest opisany jako obserwator;
- w podliczeniu ogólnym etatu T.K-K podaje liczbę o 3 szeregowych więcej.
dowódca plutonu - porucznik/podporucznik, pistolet osobisty
zastępca dowódcy plutonu - st.pdf., pistolet
obserwator - karabinek
goniec - karabinek
 |
 |
|
|
uwagi:
- brak ordynansa osobistego dowódcy plutonu
dowódca działonu - pdf., pistolet
celowniczy - karabinek, armata ppanc. wz.36
ładowniczy - karabinek
3 amunicyjnych - 3 karabinki
woźnica - karabinek
|
|
uwagi:
- brak jednego amunicyjnego
sierżant-szef - st.sierżant, pistolet
pdf. broni i gaz. - pdf., karabinek
puszkarz - pdf., karabinek
5 woźniców - 5 karabinków, 5 wozów amunicyjnych, 10 koni
pdf. gospodarczy - pdf., karabinek
krawiec - karabinek
szewc - karabinek
3 kucharzy - 3 karabinki
woźnica - karabinek, kuchnia polowa, 4 konie
woźnica - karabinek, wóz bagażowy, 2 konie
woźnica - karabinek, wóz furażowy, 2 konie
woźnica - karabinek, wóz przykuchenny, 2 konie
6 osób obsługi zapasowej - 6 karabinków
|
|
|
||
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
 |
 |
||||
|
|
|
|
|
|
||
uwagi
- zamiast rymarza jest krawiec
- zamiast jezdnego kuchni polowej jest trzeci kucharz
- dodatkowo jest 6-osobowa obsługa zapasowa
- w podliczeniu ogólnym etatu T.K-K podaje liczbę o 3 szeregowych więcej
| w/g rozpisanych etatów: | 4 oficerów, 114 szeregowych |
|---|---|
| w/g podliczeń: | 4 oficerów, 120 szeregowych |
| 1) | Krzysztof Gebhardt, korespondencja |
|---|---|
| *) | rysunki Marek Gabryszuk |
