Pułk piechoty - Pluton artylerii piechoty, etat mobilizacyjny z 1939. (Etat nr 7)

Na podstawie etatu z dokumentów z CAW. Dane dostarczył ppłk Krzysztof M.GAJ1)

dowódca plutonu

etat:

  • dowódca plutonu - kapitan/porucznik, pistolet osobisty, lornetka osobista, konno
  • ordynans osobisty - szeregowiec, kbk z bagnetem
  • luzak - szeregowiec, kbk z bagnetem

uwaga:

  • luzak dowódcy był jednocześnie luzakiem zastępcy dowódcy
dowódca plutonu ordynans osobisty luzak
poczet dowódcy

etat:

  • zastępca dowódca plutonu - porucznik/podporucznik, pistolet osobisty, lornetka osobista, konno
  • ordynans osobisty - szeregowiec, kbk z bagnetem
  • pdf. strzelniczy - kapral, kbk z bagnetem, lornetka, konno
zastępca dowódcy plutonu ordynans osobisty podoficer strzelniczy
patrol zwiadowczy

etat:

  • pdf. zwiadowczy - kapral, kbk z bagnetami, lornetka, konno
  • zwiadowca obserwator - st.szeregowiec, kbk z bagnetami, lornetka, konno
  • 2 zwiadowców - 2 szeregowców, 2 kbk z bagnetami, 2 konie
dowódca patrolu zwiadowca zwiadowca zwiadowca
patrol telefoniczny konny

etat:

  • dowódca patrolu - st.szeregowiec, kbk z bagnetem
  • 2 telefonistów - 2 szeregowców, 2 kbk z bagnetami, 2 konie wierzchowe, koń juczny z jukami
dowódca patrolu telefonista telefonista
patrol telefoniczny pieszy

etat:

  • dowódca patrolu - kapral, kbk z bagnetem
  • 3 telefonistów - st.szeregowiec, 2 szeregowców, 3 kbk z bagnetem
  • woźnica - szeregowiec, kbk z bagnetem, biedka jednokonna
dowódca patrolu telefonista telefonista telefonista telefonista z biedką
działony
1-wszy działon

etat:

  • działonowy - plutonowy, kbk z bagnetem, konno
  • jaszczowy - kapral, kbk z bagnetem, konno
  • obsługa działa - st.szeregowiec, 5 szeregowców, 6 kbk z bagnetami
  • jezdni - st.szeregowiec, 5 szeregowców, 6 kbk z bagnetami, 12 koni

funkcje - część spieszana:

  • działonowy - dowodził działonem,
    po spieszeniu dowodził obsługą działa i jaszcza,
    podczas przemieszczana się prowadził zaprzęg z działem;
  • celowniczy - po spieszeniu był zastępcą działonowego, zajmował się wycelowaniem działa;
  • ładowniczy - ładował działo;
  • zamkowy - oddawał strzał;
  • amunicyjny - uzbrajał pociski i nastawiał zapalniki;
  • wręczyciele - wyjmowali z jaszcza i podawali do amunicyjnego naboje (lub jeden z nich podawał naboje od amunicyjnego do ładowniczego)

funkcje - część jezdna:

  • jaszczowy - zastępca działonowego,
    prowadził zaprzęg z jaszczem,
    po spieszeniu dowodził obydwoma zaprzęgami z przodkami oraz prowadził konia działonowego;
  • jezdni - prowadzili zaprzęgi armaty i jaszcza, w każdym zaprzęgu był jezdny pary szpicowej, środkowej i dyszlowej, każdy jezdny kierował dwoma końmi: siodłowym i podręcznym;
  • celowniczy, ładowniczy i zamkowy podczas jazdy siedzieli na przodku działa;
  • amunicyjny i wręczyciele podczas jazdy siedzieli na przodku jaszcza;

amunicja do armaty -jednostka ognia wynosiła 30 naboi. Działon przewoził prawie 4 j.o. - 116 nabojów.

  • jaszcz - 44 naboje;
  • przodki - 36 naboje każdy.
działonowy jaszczowy
celowniczy ładowniczy zamkowy
amunicyjny wręczyciel wręczyciel
armata wz.02/26 z jaszczem
2-gi działon jak 1-wszy
tabor

etat:

  • puszkarz - pdf. broni - kapral, kbk z bagnetem
  • woźnica - szeregowiec, kbk z bagnetem, wóz narzędziowy dwukonny
puszkarz wóz narzędziowy
Razem pluton artylerii piechoty
Stan osobowy:
oficerów: 2 (kapitan/porucznik, porucznik/podporucznik)
podoficerów: 8 (2 plutonowych, 6 kaprali)
szeregowców: 38 (7 st.szeregowców, 31 szeregowców)
razem: 48
Uzbrojenie: 2 75mm armaty wz.02/26,
46 karabinków z bagnetami i sznurami do czyszczenia, (do 1939 roku etat przewidywał 5 pistoletów zamiast karabinków dla pdf. strzelniczego, działonowych i jaszczowych)
2 pistolety osobiste oficerów nie figurowały w etacie i ewidencji plutonu.
Wyposażenie: 4 przodki do armaty wz.02/26 dla artylerii piechoty i jaszczy, 2 jaszcze amunicyjny, 1 woz taborowy dwukonny,
1 biedka telefoniczna
Konie: 24 konie do zaprzęgu typu ALO,
4 konie pod siodło dla działonowych i jaszczowych typu W2 lub ALO,
11 koni typu W2 dla dowódcy i pocztu, w tym jeden pod juki,
2 konie do wozu narzędziowego typu ALO lub T,
1 koń do biedki telefonicznej typu ALO, T lub M.
(razem 42)

Nazwy stopni wojskowych używanych w plutonie artylerii piechoty

W piechocie używano nazw stopni innych niż w artylerii. Jeżeli chodzi o oficerów, to nazwa stopni zależała od przynależności do korpusu osobowego, i tak, mógł to być porucznik artylerii (najczęściej) lub porucznik piechoty (sporadycznie).
Podobnie było w przypadku podoficerów zawodowych, mający czasowy przydział do pułku piechoty, natomiast nazewnictwo stopni pozostałych szeregowych mogło być regulowane wewnętrznymi przepisami pułku. Wynikało to ze sprawy elitarności wyróżniających z tłumu szeregowych nazw. Każdy szeregowiec, służący w plutonie armat wolałby być wyróżniony mianem kanonier. Dlatego jest prawdopodobne, że w części pułków dowódcy decydowali się na stosowanie nazewnictwa artylerii w odniesieniu do szeregowych odbywających służbę w plutonie artylerii. I tak szeregowiec mógł się wyróżniać, jako: strzelec, legionista lub kanonier, a st.szeregowiec jako: st.strzelec, st.legionista lub bombardier.

 

  • 1) Major Krzysztof M.GAJ, korespondencja.
  • *) rysunki Marek Gabryszuk