Logo

WOJSKO POLSKIE
struktury organizacyjne
Aktualizacja:
05 maj 2009
Tekst i rysunki Marek Gabryszuk
samodzielna kompania czołgów lekkich
Etat
Stan osobowy:4 oficerów, 41 podoficerów, 66 szeregowców (razem 111)
Uzbrojenie:16 czołgów Vickers E w tym:
4 jednowieżowe z radiostacją RKB/c,
6 jednowieżowych,
6 dwuwieżowych,
1 rkm, 38 karabinków (kbk), 70 pistoletów
Wyposażenie:Samochody osobowo–terenowe: 1 Łazik PF 508,
Samochody ciężarowe: 1 furgon sanitarny PF 508/III, 1 PF 508/III, 6 ciężarowych PF 621L,
Samochody specjalne: 3 półgąsienicowe wz.34 lub Citroen-Kegresse, samochód PF 508/III radio
Motocykle: 2 solo, 7 z koszem, razem 9
Przyczepy: kuchenna, paliwowa, 3 przyczepki paliwowe; razem: 5
Uwagi i wątpliwości
źródła W zasadzie wszystkie potrzebne dane do otworzenia tej struktury zostały opisane przez Janusza Magnuskiego w artykule „Angielski czołg Vickers E w polskiej służbie”1) . W artykule jest rozpisany skład kompanii w okresie przedwojennym, przed uruchomieniem produkcji czołgów 7TP i przesunięciem czołgów Vickers do szkolenia. Wyszczególniono też skład kompanii po zmobilizowaniu w 1939. Należy podkreślić, że stan ten uległ znacznej redukcji w stanie osobowym i ilości samochodów. Jaka była tego przyczyna? Vickersów (jak się wydaje) początkowo nie przewidywano do ponownego przesunięcia do linii, miały pełnić funkcje szkoleniowe. Dla oddziałów pancerno-motorowych planowano wystawienie dwóch dwukompanijnych baonów czołgów 7TP. Niestety, wyprodukowano tylko około 135 czołgów 7TP, a zapotrzebowanie według planu rozbudowy wojsk pancernych było oceniane na ponad 400 sztuk. Wobec tak dużych braków sprzętowych ujęto Vickersy w planie mobilizacyjnym „W”. Sformowano dwie kompanie dla oddziałów pancerno-motorowych, ale ze stanami zmniejszonymi.
Kolejnym źródłem są uwagi od Krzysztofa Gebhardta2) . W/g jego wskazówek narysowałem łączność kompanii i wprowadziłem zmiany w patrolu regulacji ruchu.
W próbie rekonstrukcji uwzględniam opinie i wskazówki użytkowników Forum Drugiej Wojny Światowej3) . Zapraszam tam też do pisania uwag.
braki Po przeanalizowaniu składu kompanii jest pewne, że w kompaniach tych nie sformowano kompletnych sekcji technicznych (warsztatów) - prawdopodobnie zabrakło pojazdów specjalnych i części zapasowych. Nawiasem mówiąc części zapasowe do czołgów Vickers na skutek karygodnego niedbalstwa pobrał 2 batalion czołgów lekkich uzbrojony w wozy 7TP (A. Nawrocki „Zabezpieczenie logistyczne wojsk lądowych sił zbrojnych II RP w latach 1936 -1939”).
stan osobowy J. Magnuski podaje stan osobowy kompanii: 111 ludzi w tym 4 oficerów, a źródla internetowe mówią o 111 ludziach i 4 oficerach – czyli razem 115 (!). Spotkałem się też z ogólną liczbą 110 ludzi. Być może jest to wynik faktycznych rozbieżności pomiędzy 12 i 121 skczl? Ja przyjąłem liczę 111 ludzi.
łączność w kompanii było 8 łącznościowców:2) 
- podoficer łączności
- patrol radiowy: radiostacje RKD na samochodzie radio PF508 - dowódca, radiotelegrafista, kierowca,
- patrol telefoniczny: podoficer, 3 szeregowców, patrol dysponował zestawem telefonicznym patrolowym III/35 (2 AP, 1 zwijak, 4,5km kabla pojedynczego "B". Zestaw płacht tożsamości). Patrol nie miał własnego samochodu, ale był przewożony samochodem pocztu dowódcy kompanii. Można spekulować, że był to PF618 zabrany z taboru lub pojazd określony "ciągnik F 508/III" - taki pojazd został zdany przez kompanię Węgrom w Beregszas. Nie wiadomo, czy być to pojazd etatowy, czy też "przyplątał" się do kompanii. Dane te mają dużą wiarygodność
Lista jednostek
Lp Jednostka Jednostka mobilizująca Podporządkowanie
112 samodzielna kompania czołgów lekkich2 Batalion PancernyWarszawska Brygada Pancerno-Motorowa
2121 samodzielne kompania czołgów lekkichCentrum Wyszkolenia Broni Pancernych10 Brygada Kawalerii
1) Janusz Magnuski: „Angielski czołg Vickers E w polskiej służbie” cz.II (Nowa Technika Wojskowa 6/1999)
2) Krzysztof Gebhardt, korespondencja
3) dws.org.pl
Masz uwagi? Pomysły? Napisz logo