WOJSKO POLSKIE - struktury organizacyjne

z 243

Pułk kawalerii - Szwadron c.k.m z 1939

Autorzy: Marek Gabryszuk
Opracowanie na podstawie L.dz.20/mob.36 i późniejszych zmian.

Dodatkowo posiłkowałem się książką Juliusza Tyma: Kawaleria samodzielna w bitwie nad Bzura 1939

Szwadron ckm
Szwadron ckm

Zmiany w stosunku do etatu z 1936 roku:

  • przeniesiono podoficera sanitarnego i podoficera weterynaryjnego z pocztu dowódcy do drużyny gospodarczej
  • zlikwidowano etat oceniacza odległości (oszczędność 3 st. ułanów, 3 koni)
  • zlikwidowano drużyny
  • trzy wozy amunicyjne przesunięto z plutonów do drużyny gospodarczej.
  • w plutonie taczanek zmniejszono etat amunicyjnych z 2 do 1 oraz zlikwidowano etat luzaka dowódcy plutonu  (oszczędność 5 ułanów, 5 koni). Stan plutonu to 1 oficer i 36 szeregowych

Pierwotna ilość: 2 plutony na jukach i 1 na taczankach, w połowie lat 30 nastąpiła powolna wymiana na 1 pluton na jukach i 2 na taczankach, jednak do wybuchu wojny nie wszystkie pułki zostały przezbrojone. 

  • taka zmiana powodowała dalsze oszczędności o 13 ułanów, 13 kbk, 21 koni i 20 szabel.

Nie jest to rekonstrukcja na podstawie tabelki z etatem. Najpewniejsze są plutony na jukach i na taczankach. Najmniej pewna jest drużyna gospodarcza, zwłaszcza że wykazuje dużo różnic pomiędzy plutonem liniowym a c.k.m. Również etatowo mogły się zmienić rangi pomiędzy sierżantami i plutonowymi, przy zachowaniu ilości etatów.

WyszczególnienieRanga: funkcjaKonie, środki przewozowe i sprzętUzbrojenie
1. Dowódca szwadronu
 

dowódca szwadronu

  • rotmistrz
  • koń wierzchowy
 
 ordynans
  • ułan
 
  • 1 kbk z bagnetem
luzak
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
2. Poczet dowódcy

 

 

 

 

2 obserwatorów
  • kapral
  • st.ułan
  • 2 konie wierzchowe
  • 2 kbk z bagnetem
  • 2 szable
trębacz
  • st. ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
goniec
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
3. Plutony k.m.
 I-wszy pluton c.k.m. (na jukach)
 dowódca z pocztem
 dowódca plutonu
  • porucznik/podporucznik
  • koń wierzchowy
 
 ordynans
  • ułan
w drużynie gospodarczej1 kbk z bagnetem
zastępca dowódcy plutonu
  • wachmistrz
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
pomocnik rusznikarza
  • st. ułan
względem transportu na wozie amunicyjnym
  • 1 kbk z bagnetem
luzak [1]
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
1-wszy karabin
 karabinowy
  • kapral
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
celowniczy
  • st. ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 ciężki karabin maszynowy Browning wz.30
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
taśmowy
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
pomocniczy
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
2 amunicyjnych
  • 2 ułanów
  • 2 konie wierzchowe
  • 2 kbk z bagnetem
  • 2 szable
5 koniowodów
  • 5 ułanów
  • 8 koni wierzchowych
    • w tym 3 pod juki
  • 5 kbk z bagnetem
  • 5 szabel
 

zawartość juków

  • 1 koń - karabin wraz z podstawą, 2 skrzynki amunicji
  • 2 koń - 4 skrzynki amunicji, wodnik, niezbędnik, kolba plot., lufa zapasowa
  • 3 koń - 6 skrzynek amunicji
2-gi karabin jak 1-wszy
3-gi karabin jak 1-wszy
4-gi karabin jak 1-wszy
wóz amunicyjny
  woźnica
  • ułan
  • 2 konie taborowe
  • wóz taborowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • na wozie amunicyjnym przewożono 24 skrzynki z amunicją w taśmach po 330 naboi. Razem: 7920 naboi, tj. po 1,98 jednostki ognia do karabinu. (masa amunicji – 300kg) Ponadto na wozie przewożono pomocnika rusznikarza

II-gi pluton jak I-wszy lub II-gi pluton jak III-ci

III-ci pluton c.k.m. (na taczankach)
 dowódca z pocztem
 dowódca plutonu
  • porucznik/podporucznik
  • koń wierzchowy
 

 

ordynans
  • ułan
w drużynie gospodarczej
  • 1 kbk z bagnetem

zastępca dowódcy plutonu

  • wachmistrz
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla

pomocnik rusznikarza

  • st. ułan
względem transportu na wozie amunicyjnym
  • 1 kbk z bagnetem
1-wszy karabin
 karabinowy
  • kapral
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
celowniczy
  • st. ułan
  • na taczance
  • 1 ciężki karabin maszynowy Browning wz.30
  • 1 pistolet
taśmowy
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
pomocniczy
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
amunicyjny
  • ułan
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • 1 szabla
2 koniowodów
  • 2 ułanów
  • 2 konie wierzchowe
  • 2 kbk z bagnetem
  • 2 szabla
woźnica
  • ułan
  • 3 konie wierzchowe pod taczankę
  • 1 kbk z bagnetem
  • 8 skrzynek z taśmami po 330 naboi
2-gi karabin jak 1-wszy
3-gi karabin jak 1-wszy
4-gi karabin jak 1-wszy
wóz amunicyjny
 woźnica
  • ułan
  • 2 konie taborowe
  • wóz taborowy
  • 1 kbk z bagnetem
  • na wozie amunicyjnym przewożono 24 skrzynki z amunicją w taśmach po 330 naboi. Razem: 7920 naboi, tj. po 1,98 jednostki ognia do karabinu. (masa amunicji – 300kg) Ponadto na wozie przewożono pomocnika rusznikarza
4. Drużyna gospodarcza [2]
 wachmistrz-szef
  • st.wachmistrz
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
podoficer gospodarczy
  • plutonowy
 
  • 1 pistolet
podoficer broni i gazowy
  • plutonowy
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
podkuwacz
  • plutonowy
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
podoficer sanitarny
  • plutonowy
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
podoficer weterynarii
  • plutonowy
  • koń wierzchowy
  • 1 pistolet
  • 1 szabla
rusznikarz
  • młodszy majster wojskowy[3]
 1 pistolet
podoficer furażowy
  • kapral
  • koń wierzchowy
  • 1 kbk z bagnetem
kucharze
  • st. ułan
  • ułan
 
  • 2 kbk z bagnetem
szewc, rymarz
  • 2 ułanów
 
  • 2 kbk z bagnetem
tabor
  • 13 ułanów:
    • 2 jezdnych kuchni polowej
    • 11 woźniców
  • 26 koni taborowych zaprzęgowych
  • kuchnia polowa (wz. 23, wz. 23a lub wz.31) z przodkiem
  • 11 wozów taborowych parokonnych:
    • wóz przykuchenny
    • 5 wozów pod żywność i furaż
    • 3 wozy amunicyjne
    • wóz kacelaryjno-bagażowy
    • wóz warsztatowy i na części do c.k.m.

 

  • 13 kbk z bagnetem

Uwaga:

  • część żołnierzy drużyny gospodarczej towarzyszyło szwadronowi w polu. Starszy wachmistrz dowodził koniowodnymi po spieszeniu szwadronu. Towarzyszyli mu sanitariusze. Dowodzenie drużyny przejmował wówczas najprawdopodobniej podoficer gospodarczy.
razem szwadron z dwoma plutonami na jukach:

oficerowie: 4

szeregowi: 165

  • st.wachmistrz
  • 3 wachmistrzów
  • 6 plutonowych
  • 14 kaprali
  • 18 st. ułanów
  • 123 ułanów

konie: 200

  • 168 koni wierzchowych
    •  w tym 24 pod juki i 12 do taczanki
  • 32 koni pociągowe taborowych

wyposażenie:

  • 4 taczanki pod ckm wz.36 trzykonne,
  • kuchnia polowa czterokonna
  • 14 wozów taborowych parokonnych
  • 12 ckm
  • 143 kbk z bagnetem
  • 22 pistolety skarbowe
  • 125 szabel
razem szwadron z dwoma plutonami na taczankach:

oficerowie: 4

szeregowi: 152

  • st.wachmistrz
  • 3 wachmistrzów
  • 6 plutonowych
  • 14 kaprali
  • 18 st. ułanów
  • 147 ułanów

konie: 79

  • 147 koni wierzchowych
    •  w tym 12 pod juki i 24 do taczanki
  • 32 koni pociągowe taborowych

wyposażenie:

  • 8 taczanek pod ckm wz.36 trzykonne,
  • kuchnia polowa czterokonna
  • 14 wozów taborowych parokonnych
  • 12 ckm
  • 130 kbk z bagnetem
  • 22 pistolety skarbowe
  • 105 szabel

 

Szwadron c.k.m.
Szwadron c.k.m.


  • 1) Tylko w plutonach na jukach
  • 2) W polu drużyna gospodarcza podlegała dowódcy szwadronu gospodarczego tworząc fragment taboru bojowego pułku.
  • 3) Młodszy majster wojskowy to ranga w służbie uzbrojenia – odpowiednik plutonowego.
PRZYPISY
z 243
generate time: 0.041 s, memory: 1.35