Pluton armat piechoty, etat mobilizacyjny z 1939. (Etat nr 7 pułku piechoty)
etat:
- dowódca plutonu - kapitan/porucznik, pistolet osobisty, lornetka osobista, konno
- ordynans osobisty - szeregowiec, kbk z bagnetem
- luzak - szeregowiec, kbk z bagnetem
uwaga:
- luzak dowódcy był jednocześnie luzakiem zastępcy dowódcy
![]() |
![]() |
![]() |
etat:
- zastępca dowódca plutonu - porucznik/podporucznik, pistolet osobisty, lornetka osobista, konno
- ordynans osobisty - szeregowiec, kbk z bagnetem
- pdf. strzelniczy - kapral, kbk z bagnetem, lornetka, konno
![]() |
![]() |
![]() |
etat:
- pdf. zwiadowczy - kapral, kbk z bagnetami, lornetka, konno
- zwiadowca obserwator - st.szeregowiec, kbk z bagnetami, lornetka, konno
- 2 zwiadowców - 2 szeregowców, 2 kbk z bagnetami, 2 konie
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
etat:
- dowódca patrolu - st.szeregowiec, kbk z bagnetem
- 2 telefonistów - 2 szeregowców, 2 kbk z bagnetami, 2 konie wierzchowe, koń juczny z jukami
![]() |
![]() |
![]() |
etat:
- dowódca patrolu - kapral, kbk z bagnetem
- 3 telefonistów - st.szeregowiec, 2 szeregowców, 3 kbk z bagnetem
- woźnica - szeregowiec, kbk z bagnetem, biedka jednokonna
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
etat:
- działonowy - plutonowy, kbk z bagnetem, konno
- jaszczowy - kapral, kbk z bagnetem, konno
- obsługa działa - st.szeregowiec, 5 szeregowców, 6 kbk z bagnetami
- jezdni - st.szeregowiec, 5 szeregowców, 6 kbk z bagnetami, 12 koni
funkcje - część spieszana:
- działonowy - dowodził działonem,
po spieszeniu dowodził obsługą działa i jaszcza,
podczas przemieszczana się prowadził zaprzęg z działem; - celowniczy - po spieszeniu był zastępcą działonowego, zajmował się wycelowaniem działa;
- ładowniczy - ładował działo;
- zamkowy - oddawał strzał;
- amunicyjny - uzbrajał pociski i nastawiał zapalniki;
- wręczyciele - wyjmowali z jaszcza i podawali do amunicyjnego naboje (lub jeden z nich podawał naboje od amunicyjnego do ładowniczego)
funkcje - część jezdna:
- jaszczowy - zastępca działonowego,
prowadził zaprzęg z jaszczem,
po spieszeniu dowodził obydwoma zaprzęgami z przodkami oraz prowadził konia działonowego; - jezdni - prowadzili zaprzęgi armaty i jaszcza, w każdym zaprzęgu był jezdny pary szpicowej, środkowej i dyszlowej, każdy jezdny kierował dwoma końmi: siodłowym i podręcznym;
- celowniczy, ładowniczy i zamkowy podczas jazdy siedzieli na przodku działa;
- amunicyjny i wręczyciele podczas jazdy siedzieli na przodku jaszcza;
amunicja do armaty -jednostka ognia wynosiła 30 naboi. Działon przewoził prawie 4 j.o. - 116 nabojów.
- jaszcz - 44 naboje;
- przodki - 36 naboje każdy.
![]() |
![]() |
|
![]() |
etat:
- puszkarz - pdf. broni - kapral, kbk z bagnetem
- woźnica - szeregowiec, kbk z bagnetem, wóz narzędziowy dwukonny
![]() |
![]() |
| Stan osobowy: |
|
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uzbrojenie: | 2 75mm armaty wz.02/26, 46 karabinków z bagnetami i sznurami do czyszczenia, (do 1939 roku etat przewidywał 5 pistoletów zamiast karabinków dla pdf. strzelniczego, działonowych i jaszczowych) 2 pistolety osobiste oficerów nie figurowały w etacie i ewidencji plutonu. | |||||||||||
| Wyposażenie: | 4 przodki do armaty wz.02/26 dla artylerii piechoty i jaszczy, 2 jaszcze amunicyjny, 1 woz taborowy dwukonny, 1 biedka telefoniczna | |||||||||||
| Konie: | 24 konie do zaprzęgu typu ALO, 4 konie pod siodło dla działonowych i jaszczowych typu W2 lub ALO, 11 koni typu W2 dla dowódcy i pocztu, w tym jeden pod juki, 2 konie do wozu narzędziowego typu ALO lub T, 1 koń do biedki telefonicznej typu ALO, T lub M. (razem 42) |
Nazwy stopni wojskowych używanych w plutonie artylerii piechoty
W piechocie używano nazw stopni innych niż w artylerii. Jeżeli chodzi o oficerów, to nazwa stopni zależała od przynależności do korpusu osobowego, i tak, mógł to być porucznik artylerii (najczęściej) lub porucznik piechoty (sporadycznie).
Podobnie było w przypadku podoficerów zawodowych, mający czasowy przydział do pułku piechoty, natomiast nazewnictwo stopni pozostałych szeregowych mogło być regulowane wewnętrznymi przepisami pułku. Wynikało to ze sprawy elitarności wyróżniających z tłumu szeregowych nazw. Każdy szeregowiec, służący w plutonie armat wolałby być wyróżniony mianem kanonier. Dlatego jest prawdopodobne, że w części pułków dowódcy decydowali się na stosowanie nazewnictwa artylerii w odniesieniu do szeregowych odbywających służbę w plutonie artylerii. I tak szeregowiec mógł się wyróżniać, jako: strzelec, legionista lub kanonier, a st.szeregowiec jako: st.strzelec, st.legionista lub bombardier.
- 1) Major Krzysztof M.GAJ, korespondencja.
- *) rysunki Marek Gabryszuk













