Pułk piechoty - 1939 - Pluton łączności dowództwa pułku piechoty (Etat nr 4)

Na podstawie etatu z dokumentów z CAW:

  • Organizacja pułku piechoty na stopie wojennej L.Dz3001/org./mob. 8 marca 1936 - Etat nr 1 - Dowództwo pułku". Etat przekazał Kamil Stepan.
  • Z uwzględnieniem poprawki do planu mobilizacyjnego "W2" L.Dz.2700/org.mob.38. Poprawkę przekazał Kamil Stepan.

 

Charakterystyka etatu

Pluton był pododdziałem zapewniającym łączność z podwładnymi i sąsiadami. W tym celu dysponował łącznością telefoniczną, radiową, sygnalizacją optyczną (świetlną) i łącznikami-gońcami.

Za najpewniejszy środek łączności uznawano telefon. Radiostacje były w pułku sprzętem nowym, traktowanym z rezerwą jako niesprawdzony i łatwy do podsłuchu. Poza tym możliwości finansowe i opóźnienia w dostawach uniemożliwiły wyposażenie wojska w ilości pokrywające potrzeby. Pozostałe środki łączności były pomocnicze w stosunku do telefonów i radiokorespondencji.

 

Do 1936 roku pluton łączności obsługiwał cały pułk, mając drużynę do obsługi dowództwa pułku i 3 kolejne drużyny do obsługi batalionów. Praktyka wykazała nieefektywność tego rozwiązania. Drużyny stale działały w rozproszeniu i scentralizowane dowodzenie przez jednego oficera okazało się fikcją. W połowie lat 30-stych powyższa organizacja była już przestarzała i niewydolna. Ponadto plutony nie miały radiostacji, a dotacja kabla telefonicznego była niewystarczająca. W 1936 roku w ramach modernizacji utworzono 4 plutony łączności: 1 dla obsługi dowództwa pułku i 3 dla dowództw batalionów. Plutony łączności batalionowej dopisano do etatu dowództwa batalionu (nr 10), natomiast pluton łączności dowództwa pułku został na osobnym etacie.

W pierwotnym etacie z 1936 pluton miał dodatkowo dwa patrole z radiostacjami N-2 "do korespondencji z podwładnymi". Patrole były przydzielane według potrzeb do plutonów łączności w batalionach. Po wyprodukowaniu wystarczającej ilości radiostacji osiagnięto ilość 3 N-2/b na pułk. Mocą poprawki L.Dz. 2700 radiostacje N-2 zostały skreślone z plutonu łączności dowództwa pułku i na stale przeniesione na etat plutonów batalionowych. Jednocześnie poprawka podnosiła liczebność patrolu z 4 do 5 żołnierzy.

Pluton łączności dowództwa pułku podlegał bezpośrednio oficerowi łączności pułku (etat nr 1).

Pod względem administracyjnym pluton podlegał organom kwatermistrzowskim jednotek pozabatalionowych (etat nr 2) a gospodarczo (wyżywienie) kompanii gospodarczej (etat nr 3).

Wszystkie informacje o sprzęcie łączności można znaleźć na www.rkd.prv.pl

Dowódca plutonu

etat:

  • dowódca plutonu - 1 chorąży, 1 pistolet skarbowy, 1 koń W,
  • luzak- 1 strzelec, 1 kbk z bagnetem,
dowódca plutonu
Zastępca dowódcy plutonu i podoficer sprzętowy

etat:

  • zastępca dowódcy i podoficer sprzętowy - 1 sierżant, 1 pistolet skarbowy, 1 rower.
1-wszy patrol telefoniczny

etat:

  • dowódca patrolu - 1 kapral, 1 kbk z bagnetem
  • 3 telefonistów - 1 st. strzelec, 2 strzelców, 3 kbk z bagnetem,
  • woźnica wozu sprzętowego - 1 strzelec, 1 kbk z bagnetem, 4 konie taborowe-pociągowe, 1 wóz specjalny pod sprzęt i personel telefoniczny (taczanka łączności wz.37).
Dowódca plutonu

uwagi:

  • 1-wszy i 2-gi patrol korzystały wspólnie z wozu sprzętowego. W trakcie budowania sieci telefonicznej jeden z patroli pozostawał na miejscu i wystawiał centralę telefoniczną (łącznica), a drugi patrol budował linie telefoniczną do jednego z pododdziałów (kompanii), lub sąsiada (baonu z prawej). Po zbudowaniu linii zakładał przy pododdziale stację telefoniczną.
  • W razie braku wozu specjalnego, należało zastąpić wozem taborowym.
2-gi patrol telefoniczny

etat:

  • dowódca patrolu - 1 kapral, 1 kbk zbagnetem
  • 3 telefonistów - 1 st. strzelec, 2 strzelców, 3 kbk z bagnetem,
Dowódca plutonu

uwagi:

  • 2-gi patrol nie miał własnego środka transportu, gdyż korzystał z wozu sprzętowego przypisanego do 1-wszego patrolu.
3-ci patrol telefoniczny

etat:

  • dowódca patrolu - 1 kapral, 1 kbk z bagnetem
  • 3 telefonistów - 1 st. strzelec, 2 strzelców, 3 kbk z bagnetem,
  • woźnica wozu sprzętowego - 1 strzelec, 1 kbk z bagnetem, 1 koń taborowy-pociągowy, 1 biedka sprzętowa.
Dowódca plutonu

uwagi:

  • Patrol miał własny środek transportu w postaci biedki sprzętowej. Zadaniem patrolu było budowanie linii telefonicznej do jednego z pododdziałów. Po zbudowaniu linii zakładał przy pododdziale stację telefoniczną.
4-ty patrol telefoniczny - jak 3-ci
5-ty patrol telefoniczny - jak 3-ci
patrol radiokorespondencyjny

etat:

  • dowódca patrolu - 1 plutonowy, 1 kbk zbagnetem
  • 5 radiotelegrafistów - 1 st. strzelec, 4 strzelców, 5 kbk z bagnetem,
  • woźnica - 1 strzelec, 1 kbk z bagnetem, 2 konie taborowe-pociągowe, 1 wóz specjalny (taczanka wz.36) z radiostacją N-1/t.
Dowódca plutonu

uwagi:

  • Patrol radiokorespondencyjny radiostacji N-1/t był 6-osobowy, tymczasem na taczance można było zmieścić maksymalnie 5 ludzi: woźnicę i 2 radiotelegrafistów na przednim półwoziu, oraz 2 radiotelegrafistów na tylnym półwoziu. Tym samym co najmniej 1 żołnierz musiał poruszać się spieszo. Godne uwagi, że patrol o identycznym składzie w plutonie radio jednostek łączności DP miał w wyposażeniu rower dla dowódcy patrolu. Dzięki temu patrol był w pełni mobilny. Patrole w pułkach piechoty rowerów nie miały, lecz nie można wykluczyć, że z czasem zostałby im przydzielony. Opcjonalnie można przypuszczać, że planowano wymienić taczanki wz.36 na większe wozy wz.39, które były 6-osobowe i miały kryte tylne półwozie. Do 1939 roku taczanek N-1/t wz.39 wyprodukowano tylko 12 sztuk i najprawdopodobniej do pułków piechoty żadna nie trafiła.
2 patrole łączności z lotnikiem

etat:

  • 2 dowódców patrolu - 2 st. strzelec, 2 kbk z bagnetem
  • 4 sygnalistów - 4 strzelców, 4 kbk z bagnetem,
dowódca patrolu sygnalista sygnalista
dowódca patrolu sygnalista sygnalista

uwagi:

  • patrole dysponowały zestawem tożsamości oddziału do identyfikacji z powietrza, budowały bramki do przechwytywania ładunków ciężarkowych przez samoloty. 
  • doraźny podział funkcji to tyczkowi i płachtowy.
patrol kolarzy

etat:

  • dowódca patrolu - 1 kapral, 1 kbk z bagnetem, 1 rower
  • 5 gońców - 1 st. strzelec, 4 strzelców, 5 kbk z bagnetem, 5 rowerów
Dowódca plutonu

uwagi:

  • Patrol kolarzy, czyli gońców rowerowych służył do utrzymania łączności w przypadku gdyby zawiodły inne systemy łączności. Kolarzy uważano za szybkich i tanich w utrzymaniu łączników, lecz zauważano też niedogodność w postaci ograniczonej możliwości poruszania się rowerami w trudnym terenie, jak też "sezonowość" w naszym klimacie, tzn. dość słabe możliwości wykorzystania w zimę. W myśl teoretycznych założeń, w razie potrzeby kolarze miel też przewozić kosze z gołębiami, czyli działać jako patrole gołębiarzy - takie osobne patrole funkcjonowały w organizacji pułku do 1936 roku, później zostały jednak skreślone. W rzeczywistości, od pierwotnych pomysłów z 1936 roku całkowicie odstąpiono i w tabeli należności materiału łączności pułku gołębi nie było wcale.
razem pluton łączności dowództwa pułku piechoty
Stan osobowy:
oficerów: -  
podoficerów: 9 (1 chorąży, 1 sierżant, 1 plutonowy, 6 kaprali)
szeregowców: 36 (9 st. strzelców, 27 strzelców)
razem: 45
Uzbrojenie:

43 karabinki z bagnetami i sznurami do czyszczenia,
2 pistolety.

Środki transportu:

1 wóz sprzętowy telefoniczny specjalny wz.36,

3 biedki sprzętowe telefoniczne,

1 radiostacja na wozie specjalnym (taczance) wz.36,

6 rowerów.

Konie: 1 koń wierzchowy,
7 koni taborowych-pociągowych.
(razem 8)

 

  • *) rysunki Marek Gabryszuk